البيع ، و إمضائه ، فإن فسخ استرده ، و إن انتقل قبله عن ملك المشتري . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : مشروط عليه ( مشترى ) اگر عبد را آزاد نمود پس به شرط عمل نموده و محل صحبت نيست و در غير اين صورت مشروط له ( بايع ) حق خيار دارد . شارح ( ره ) مىفرماين : يعنى وى مخيّر است بين اينكه بيع را فسخ كرده يا امضاء نمايد پس اگر فسخ نمود مملوك را مطالبه و استرداد مىكند اگرچه قبل از فسخ وى مشترى آن را به ديگرى انتقال داده باشد . قوله : و ان انتقل قبله : فاعل در [ انتقل ] ضميرى است كه به مملوك راجع بوده و ضمير در [ قبله ] به فسخ راجع است . متن : و كذا يتخير لو مات قبل العتق فإن فسخ رجع بقيمته يوم التلف ، لأنه وقت الانتقال إلى القيمة ، و كذا لو انعتق قهرا . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : و نيز در صورتى كه مملوك قبل از عتق مشترى فوت شود بايع حق خيار دارد . شارح ( ره ) مىفرماين : پس اگر بايع عقد را فسخ كرد به قيمت روزى كه مملوك در آن فوت شده رجوع كرده و آن را از مشترى در قبال رد ثمن دريافت كند چه آنكه اين وقت زمانى است كه عين به قيمت منتقل گرديده